نقشهٔ جامع مدل‌های صوتی هوش مصنوعی

دسته‌بندی، مدل‌ها، ویژگی‌ها، مقایسه، هزینه و مجوز

سعید شیخ‌امیری · نوامبر ۲۰۲۶ · نسخهٔ ۱.۰


پیش از خواندن

این گزارش را نوشتم چون مقایسهٔ مدل‌های صوتی از بیرون تقریباً ناممکن شده است. صفحهٔ هر فروشنده مدل خودش را با بدترین مدل رقیب مقایسه می‌کند، جدول‌های بنچمارک روی گفتار خوانده‌شدهٔ انگلیسی سنجیده می‌شوند و بعد «چندزبانه» نام می‌گیرند، و شرط مجوز سه کلیک دورتر از دکمهٔ دانلود پنهان است. کاری که در ادامه آمده تلاشی است برای گذاشتن کل حوزه روی یک صفحه: هشت دستهٔ کارکردی، مدل‌هایی که در هر دسته واقعاً مهم‌اند، هزینهٔ واقعی‌شان و نقاط حقوقی خطرناک.

دربارهٔ روش کار: مقایسه بر اساس «کارکرد» سازماندهی شده، نه معماری، چون تصمیم ساخت-یا-خرید در عمل این‌طور گرفته می‌شود. قیمت‌ها نرخ فهرست نوامبر ۲۰۲۶ و به دلار آمریکاست و مدام عوض می‌شوند؛ هر عددی که اینجا می‌بینید نقطهٔ شروع مذاکره است، نه پیش‌فاکتور. هرجا عددی را می‌شد با صفحهٔ رسمی فروشنده بررسی کرد، بررسی کردم و هرجا نشد، عدد تقریبی است و پیش از رفتن به بودجه باید تأیید شود. نسخهٔ مدل‌ها ماهانه عوض می‌شود، پس ممکن است تا زمانی که این را می‌خوانید جانشین یک مدل معرفی شده باشد.

تلاش کرده‌ام دربارهٔ بخش‌هایی که واقعاً نامطمئن‌اند صادق باشم: تأخیر به منطقه و بار شبکه بستگی دارد، WER به دامنه، و «پشتیبانی از ۹۹ زبان» معمولاً یعنی «پشتیبانی بد از ۹۹ زبان، به‌جز انگلیسی». هرجا داده کم بود، همان‌جا گفته‌ام.

هشدار دربارهٔ اعداد: قیمت‌ها و نسخه‌ها ماهانه عوض می‌شوند. اعداد این سند تقریبی‌اند و باید پیش از قرارداد یا بودجه‌بندی از صفحهٔ رسمی قیمت تأیید شوند. جای مدل‌ها در جدول‌ها رتبهٔ مطلق نیست؛ ستون «مناسب برای» از رتبه مهم‌تر است.


۰. خلاصهٔ مدیریتی در ۱۰ خط

  1. هشت دستهٔ کارکردی وجود دارد: TTS، ASR، تبدیل صدا (VC/کلونینگ)، تولید موسیقی، تولید افکت صدا، سنتز آواز، درک/تحلیل صدا، و پردازش و بهبود صدا.
  2. شکاف اصلی بین «تجاری ابری» و «وزن باز» است: ابری‌ها کیفیت و پایداری بهتر و هزینهٔ متغیر دارند؛ وزن‌بازها هزینهٔ ثابت (GPU) و کنترل کامل، اما نگهداری و کیفیت متغیر.
  3. در TTS، سه لایهٔ بازار شکل گرفته: مدل‌های فوق‌بیانی (ElevenLabs v3، Hume Octave)، مدل‌های فوق‌سریع برای ایجنت (Cartesia Sonic، Deepgram Aura-2، ElevenLabs Flash) و مدل‌های کوچک/باز (Kokoro، Piper، Chatterbox، CosyVoice).
  4. در ASR، Whisper هنوز استاندارد «خوب و ارزان» است؛ اما در دقت انگلیسی، Parakeet/Canary (NVIDIA) و Deepgram Nova-3 و AssemblyAI جلوترند. برای فارسی، Whisper و Azure/Google همچنان گزینه‌های اصلی‌اند.
  5. موسیقی به دو دنیای جدا تقسیم شده: محصولات مصرفی (Suno/Udio/Riffusion) و مدل‌های باز (ACE-Step، Stable Audio Open، MusicGen، YuE). کیفیت آواز و «آهنگ کامل» هنوز مزیت تجاری است.
  6. افکت صدا (SFX/Foley) سریع‌ترین رشد را داشته: از تولید از متن تا Foley خودکار برای ویدیو (MMAudio، HunyuanVideo-Foley، ElevenLabs SFX).
  7. درک صدا به سمت مدل‌های «Omni» رفته است: GPT-4o/5 audio، Gemini، Qwen3-Omni، Kimi-Audio؛ این‌ها دیگر «ASR» نیستند، دستیار صوتی‌اند.
  8. هزینه را باید بر حسب واحد کار سنجید: TTS بر ۱۰۰۰ کاراکتر، ASR بر دقیقه، موسیقی بر تولید/دقیقه، و self-host بر GPU-ساعت. قاعدهٔ سرانگشتی: زیر ۵۰۰ ساعت صدا در ماه، API ارزان‌تر است؛ بالاتر از آن، GPU اختصاصی.
  9. مجوز تلهٔ اصلی وزن‌بازهاست: CC-BY-NC (غیرتجاری)، Llama/Community License، و «کد باز اما وزن بسته». همیشه مجوز وزن را چک کنید، نه مجوز مخزن گیت‌هاب.
  10. ریسک حقوقی جدی‌ترین موضوع کل حوزه است: کلونینگ صدا بدون رضایت، و مالکیت خروجی موسیقی. برای محصول تجاری، مسیر «مدل با مجوز تجاری صریح + قرارداد تأمین‌کننده» امن‌ترین است.

۱. نقشهٔ کلی: چه دسته‌هایی وجود دارد؟

دسته‌بندی بر اساس کارکرد (نه معماری) انجام شده، چون تصمیم خرید/انتخاب فنی معمولاً از کارکرد شروع می‌شود.

#دستهورودی → خروجیمعیار موفقیت اصلینمونهٔ کاربرد
۱TTS / سنتز گفتارمتن → گفتارطبیعی‌بودن، بیان، تأخیر، کلونینگکتاب صوتی، دستیار، تبلیغ
۲ASR / تشخیص گفتارگفتار → متنWER، دیاریزیشن، استریم، زبانزیرنویس، تماس، تحلیل تماس
۳تبدیل صدا / کلونینگ (VC)صدا + هدف → صدای جدیدشباهت تیمبر، حفظ محتوا، بلادرنگدوبله، بازی، محتوای سازنده
۴تولید موسیقیمتن/ملودی → موسیقیموسیقیایی‌بودن، ساختار، آوازآهنگ، پس‌زمینه، بازی
۵تولید افکت صدا (SFX/Foley)متن/ویدیو → صداهمگامی با تصویر، واقع‌گراییفیلم، بازی، پادکست
۶سنتز آوازمتن+ملودی → آوازتلفظ، ویبراتو، احساستولید آهنگ، دمو
۷درک و تحلیل صداصدا → معنا/برچسب/پاسخاستدلال، برچسب‌گذاری، پاسخ‌گوییدستیار صوتی، مانیتورینگ
۸پردازش و بهبودصدا → صداSNR، جداسازی، طبیعی‌بودنپاک‌سازی، استم، مسترینگ

دو محور کمکی برای دسته‌بندی:


۲. معیارهای مقایسه (چک‌لیست واحد)

برای اینکه جدول‌ها قابل مقایسه باشند، هر مدل با این ۱۲ معیار سنجیده شده است:

معیارتوضیحچرا مهم است
کیفیت ادراکیMOS یا رتبهٔ آرنا (TTS Arena، Artificial Analysis)نزدیک‌ترین معیار به «طبیعی‌بودن»
دقت (ASR)WER روی مجموعه‌های تمیز/نویزی/لهجه‌دارتصمیم اصلی برای رونویسی
تأخیرTTFA (زمان تا اولین صدا) یا بلادرنگ‌بودنتعیین‌کنندهٔ ایجنت صوتی
پوشش زبانیتعداد زبان + کیفیت هر زبانفارسی/چندزبانه
کلونینگصفر-شات، چند-شات، فاین‌تیونشخصی‌سازی صدا
کنترلاحساس، سرعت، لحن، تلفظ، تگ‌های صوتیکیفیت تولید محتوا
طول خروجیچند ثانیه/دقیقه در یک درخواستکتاب صوتی، پادکست
استریمپشتیبانی WebSocket/بلادرنگتماس و ایجنت
سخت‌افزارCPU/GPU، حافظه، سرعت RTFهزینهٔ self-host
مجوزApache/MIT/CC-BY-NC/Community/اختصاصیاستفادهٔ تجاری
قیمتبه ازای کاراکتر/دقیقه/تولیدبودجه
بلوغمستندات، SDK، SLA، پایداریریسک عملیاتی

۳. دستهٔ ۱ — تبدیل متن به گفتار (TTS)

۳.۱. تصویر کلی بازار

سه نسل مدل در TTS امروز هم‌زمان فعال‌اند:

۳.۲. مدل‌های تجاری (API / SaaS)

مدل / سرویسویژگی شاخصتأخیرزبانکلونینگقیمت تقریبیمناسب برای
ElevenLabs v3بیانی‌ترین مدل بازار؛ تگ‌های احساسی ([whispers], [laughs])؛ ۷۰+ زبان۰.۵–۱ ثانیه (غیراستریم)۷۰+فوری (۱ دقیقه نمونه) + حرفه‌ای۰.۰۶–۰.۲۴ دلار / هزار کاراکتر؛ پلن‌ها از ۵ دلار تا ۱٬۳۲۰ دلار/ماهکتاب صوتی، تبلیغ، دوبلهٔ احساسی
ElevenLabs Flash v2.5نسخهٔ فوق‌سریع همان موتور۷۵ میلی‌ثانیه۳۲+محدودارزان‌تر از v3ایجنت صوتی، IVR
ElevenLabs Turbo v2.5تعادل سرعت/کیفیت۲۵۰–۳۰۰ میلی‌ثانیه۳۲+بلهمتوسطچت‌بات صوتی
OpenAI gpt-4o-mini-ttsدستورپذیری با پرامپت («با لحن آرام و جدی»)؛ یکپارچه با API۰.۵ ثانیه۵۰ (کیفیت متغیر)خیر۰.۰۱۵ دلار/دقیقه صدامحصولات OpenAI-محور
OpenAI tts-1 / tts-1-hdساده، پایدار، ۱۳ صداسریع۵۰خیر۱۵ و ۳۰ دلار برای هر میلیون کاراکترMVP و پروتوتایپ
Google Chirp 3 HDصدای طبیعی، پوشش گسترده، GCP۰.۳ ثانیه۵۰+Custom Voice (سازمانی)۳۰ دلار / میلیون کاراکترسازمانی GCP
Google Gemini TTSکنترل با پرامپت زبان طبیعی، چند-اسپیکرمتوسط۲۴+خیربر پایهٔ توکن صوتی (پیش‌نمایش)تجربه‌های مکالمه‌ای
Azure Neural TTSپوشش رسمی fa-IR؛ SSML کامل؛ استریم۰.۲ ثانیه۱۴۰+Custom Neural Voice۱۵ دلار برای هر میلیون کاراکتر (HD: ۳۰ دلار)فارسی سازمانی
Amazon Pollyارزان، پایدار، Generative voices۰.۳ ثانیه۴۰+Brand Voice۴ دلار استاندارد، ۱۶ دلار نرال، ۳۰ دلار جنراتیومقیاس ارزان AWS
Cartesia Sonic-3فوق‌سریع و کم‌هزینه برای مکالمه؛ کیفیت خوب۴۰ میلی‌ثانیه۴۰+Instant clone۲۰–۴۰ دلار / میلیون کاراکترایجنت تلفنی
Deepgram Aura-2مخصوص ایجنت؛ تأخیر پایین؛ SLA۲۰۰ میلی‌ثانیهانگلیسی‌محورخیر۳۰ دلار / میلیون کاراکترتماس، پشتیبانی
Hume Octaveکنترل احساس و «بازیگری» با توصیفمتوسط۱۰+بلهبر کاراکتر، گران‌تر از میانگینمحتوای نمایشی
PlayHT Play 3.0کلونینگ سریع، پوشش زبان خوب۰.۳ ثانیه۳۰+بله۳۹ دلار/ماه شروع؛ API کاراکتریپادکست، ویدیو
LMNTفوق‌سریع، مینیمال۵۰ میلی‌ثانیه۱۰+بله۰.۰۳ دلار/هزار کاراکتراستریم کم‌تأخیر
Rimeصداهای «شخصیت‌محور» و محاوره‌ای۰.۲ ثانیه۱۰+بلهکاراکتریبازی، شخصیت
MiniMax Speech-2.6کیفیت بالا با قیمت تهاجمی؛ ۴۰+ زبانمتوسط۴۰+بلهارزان (رقابتی با ElevenLabs)بازار قیمت‌حساس
Fish Audio S1کلونینگ سریع، قیمت پایین، اکوسیستم بازمتوسط۱۳+بله۱۵ دلار / میلیون کاراکترسازندگان محتوا
Speechify / Murf / WellSaid / Resembleمحصول‌محور (استودیو، تیم، برند)متوسط۲۰–۵۰بلهاشتراک ۲۰–۱۰۰ دلار/ماهتیم‌های محتوا

نکتهٔ قیمت: قیمت مؤثر TTS را با «هزینه به ازای یک ساعت صدا» بسنجید. یک ساعت گفتار۹۰٬۰۰۰ کاراکتر (فارسی/انگلیسی متوسط). یعنی ۱۵ دلار برای هر میلیون کاراکتر ۱.۳۵ دلار به ازای هر ساعت صدا؛ ۳۰ دلار برای هر میلیون کاراکتر ۲.۷ دلار؛ ElevenLabs در پلن پایین تا ۱۰–۲۰ دلار در ساعت می‌رسد.

۳.۳. مدل‌های با وزن باز / متن‌باز

مدلپارامترزبانکلونینگمجوزسخت‌افزارنقطهٔ قوتضعف
Kokoro-82M۸۲M۸ (en, ja, zh, es, fr, hi, it, pt)خیر (voicepack)Apache 2.0CPU هم اجرا می‌شودکیفیت/هزینهٔ بی‌نظیر؛ فوق‌سریعبدون کلونینگ؛ زبان محدود
Piper۱۰–۶۰M۳۰+ (شامل fa_IR)خیرMITRaspberry Piسبک، آفلاین، چندزبانهصدای ماشینی
XTTS-v2 (Coqui)۴۶۷M۱۷۶ ثانیه نمونهCPML (غیرتجاری)۴–۶GB VRAMکلونینگ چندزبانهٔ بالغمجوز غیرتجاری؛ فارسی ندارد
F5-TTS۳۳۶Men, zh (+fainetune)صفر-شاتکد MIT / وزن CC-BY-NC۶–۸GBکیفیت بالا، آموزش‌پذیروزن غیرتجاری؛ زبان محدود
Chatterbox (Resemble)۰.۵Ben + ۲۳ زبان (نسخهٔ چندزبانه)بلهMIT۶–۸GBاحساس قابل تنظیم، واترمارک Perthکیفیت چندزبانه ناهمگون
Dia-1.6B (Nari)۱.۶BenبلهApache 2.0۱۰GB+دیالوگ چندنفره، خنده/آهفقط انگلیسی، کند
Orpheus-3B (Canopy)۳Ben + چند نسخهٔ زبانیبلهApache 2.0۱۲GB+تگ‌های احساسی، استریم ۲۰۰ میلی‌ثانیهسنگین
Sesame CSM-1B۱BenبلهApache 2.0۸GBزمینهٔ مکالمه، طبیعیانگلیسی، غیرقابل کنترل دقیق
VibeVoice (Microsoft)۱.۵B / ۷Ben, zhبلهMIT۸–۱۶GBتا ۴ گوینده، تا ۹۰ دقیقهزبان محدود
Higgs Audio v2 (Boson)۳BچندزبانهبلهApache (کد) / وزن باز۱۲GB+کیفیت بالا، موسیقی/آوازمنابع سنگین
IndexTTS-2 (Bilibili)۱Bzh, enصفر-شاتApache 2.0۸GBکنترل احساس و مدتزبان محدود
CosyVoice 2/3 (Alibaba)۰.۵Bzh, en, ja, ko + گویش‌هابلهApache 2.0۴–۶GBاستریم ۱۵۰ میلی‌ثانیه، کیفیت صنعتیفارسی ندارد
Fish Speech / OpenAudio۰.۵B۱۳بلهکد Apache / وزن CC-BY-NC-SA۶GBچندزبانه، کلونینگ سریعوزن غیرتجاری
MegaTTS3۰.۴۵Bzh, enبلهApache 2.0۶GBکلونینگ خوب، سبکدو زبان
Zonos (Zyphra)۱.۶Ben + ۷بلهApache 2.0۸GBکنترل احساس، صدای خوبفارسی ندارد
Bark (Suno)۱B۱۳+بلهMIT۶GBصداهای غیرکلامی، موسیقیناپایدار، کند، توهم
Parler-TTS۰.۹BenخیرApache 2.0۶GBکنترل با توصیف متنیانگلیسی، کیفیت متوسط
Spark-TTS۰.۵Bzh, enبلهApache 2.0 (کد)۴GBسبک، کنترل‌پذیرزبان محدود
MOSS-TTSD / FireRedTTS-2۱–۳Bzh, enبلهApache 2.0۸–۱۲GBدیالوگ طولانی، پادکستزبان محدود

جمع‌بندی TTS:


۴. دستهٔ ۲ — تشخیص گفتار (ASR / STT)

۴.۱. مدل‌های تجاری

سرویس / مدلقیمت تقریبیWER (انگلیسی تمیز)استریمدیاریزیشنزباننکته
OpenAI whisper-1۰.۰۰۶ دلار/دقیقه۸–۱۲٪خیرخیر۹۹ارزان، ساده، بدون ویژگی
OpenAI gpt-4o-transcribe۰.۰۰۶ دلار/دقیقه۵–۸٪محدودخیر۵۰+مقاوم به نویز، خلاصه‌سازی
OpenAI gpt-4o-mini-transcribe۰.۰۰۳ دلار/دقیقه۷–۱۰٪محدودخیر۵۰+ارزان‌ترین OpenAI
Deepgram Nova-3۰.۰۰۴۳–۰.۰۰۷۷ دلار/دقیقه۵–۷٪بله (خوب)بله۳۰+استاندارد ایجنت/تماس
AssemblyAI Universal-3۰.۰۰۲۵–۰.۰۰۴۵ دلار/دقیقه۵–۷٪بلهبله۹۹ویژگی‌های تحلیل مکالمه
Speechmatics۰.۰۰۱۷–۰.۰۰۳۶ دلار/دقیقه۶–۸٪بلهبله۵۰+دقت بالا در لهجه، اروپا
Soniox۰.۰۰۱–۰.۰۰۲ دلار/دقیقه۶–۹٪بلهبله۶۰+ارزان، استریم
Gladia۰.۰۰۲۵ دلار/دقیقه۷–۹٪بلهبله۱۰۰ساده، اروپا
Rev AI۰.۰۲ دلار/دقیقه (AI)۶–۸٪خیربله۳۰+کیفیت + خدمات انسانی
Google Chirp 3۰.۰۱۶ دلار/دقیقه۶–۹٪بلهبله۱۲۵یکپارچگی GCP
Azure Speech۰.۰۱۷ دلار/دقیقه (real-time)۶–۹٪بلهبله۱۰۰+فارسی رسمی، SSML
Amazon Transcribe۰.۰۲۴ دلار/دقیقه۷–۱۰٪بلهبله۱۰۰AWS، Tiered
ElevenLabs Scribe v2۰.۰۰۶۷ دلار/دقیقه۴–۶٪خیربله۹۹دقت بالا، تمیزکاری
Mistral Voxtral۰.۰۰۳–۰.۰۰۶ دلار/دقیقه۶–۸٪خیرخیر۸ارزان، اروپا

۴.۲. مدل‌های با وزن باز

مدلپارامترمجوزWER انگلیسیزبانسرعتنکته
Whisper large-v3۱.۵BMIT۷–۹٪۹۹متوسطاستاندارد طلایی باز؛ مقاوم
Whisper large-v3-turbo۸۰۹MMIT۸–۱۰٪۹۹۸× سریع‌تربهترین تعادل
distil-whisper large-v3.5۷۵۶MMIT۹–۱۱٪en۶× سریعانگلیسی
NVIDIA Parakeet-TDT-0.6B v3۰.۶BCC-BY-4.0۵–۶٪۲۵ (اروپایی)بسیار سریعصدر جدول Open ASR
NVIDIA Canary-Qwen-2.5B۲.۵BCC-BY-4.0۵.۶٪enمتوسطدقت بالا + LLM
NVIDIA Canary-1B-v2۱BCC-BY-4.0۶–۷٪۲۵سریعترجمهٔ گفتار هم دارد
Kyutai STT۱B / ۲.۶BCC-BY-4.0۶–۸٪en, frاستریمبلادرنگ
Moonshine۲۷–۶میلیونMIT۹–۱۲٪enفوق‌سریعلبه (edge)
Vosk۵۰–۵۰۰MApache 2.0۱۰–۱۵٪۲۰+ (شامل fa)CPUآفلاین کوچک
MMS / Wav2Vec2۳۰۰MMITمتغیر۱۱۰۰+ (شامل fa)متوسطپوشش زبانی بی‌رقیب
SenseVoice۲۳۴MApache 2.0۷–۹٪zh, en, ja, koفوق‌سریعاحساس + رویداد صوتی
Qwen3-ASR۱.۷B–۸BApache 2.0۵–۷٪۵۲متوسطدقت بالا، LLM-محور
Step-Audio 2 mini ASR۸BApache 2.0۵–۷٪۳۰+کندبخشی از مدل Omni

جمع‌بندی ASR:


۵. دستهٔ ۳ — تبدیل صدا و کلونینگ (Voice Conversion)

مدل / سرویسنوعمجوز/قیمتکیفیت شباهتبلادرنگنکته
RVC (Retrieval-based VC)وزن بازMITبالا (با ۱۰–۳۰ دقیقه داده)بله (۹۰ میلی‌ثانیه)پرکاربردترین در جامعه؛ آموزش آسان
so-vits-svcوزن بازAGPLبالاتقریباًمحبوب برای آواز
OpenVoice v2 (MyShell)وزن بازMITمتوسطبلهکلونینگ تیمبر + چندزبانه، سبک
Seed-VCوزن بازApache 2.0بالابلهصفر-شات، آواز و گفتار
GPT-SoVITSوزن بازMITبالاخیرکیفیت بالا با ۱ دقیقه داده
Chatterbox VCوزن بازMITبالاخیرهمراه TTS همان خانواده
ElevenLabs Voice Changerابریاشتراکیبالابلهساده، کیفیت خوب
Respeecherابری/استودیوسازمانی (گران)بسیار بالاخیرفیلم/سریال، مجوز صدا
Altered Studioابریاشتراکیبالابلهدوبله و بازی
Voice.ai / Kits VCابری/دسکتاپفریمیوممتوسط–بالابلهمصرف‌کننده

نکات کلیدی:


۶. دستهٔ ۴ — تولید موسیقی

۶.۱. تجاری / مصرفی

سرویسنسخهویژگیقیمت تقریبیمالکیت خروجی
Sunov5آهنگ کامل با آواز، سبک‌های متنوع، ویرایش بخش‌هاFree (۵۰ کردیت/روز، غیرتجاری)؛ Pro ۱۰ دلار/ماه؛ Premier ۳۰ دلار/ماهدر پلن پولی، تجاری (با شرایط)
Udiov2/v3کیفیت صوتی بالا، کنترل سبک۱۰–۳۰ دلار/ماهتجاری در پلن‌ها؛ پس از توافق با ناشران
RiffusionFUZZرایگان/فریمیوم، تولید سریعرایگان + پلنمتغیر
Stable Audio 2.5 (Stability)2.5تولید تا ۳ دقیقه، لوپ، تبدیل صداکردیت APIتجاری با مجوز
Google Lyria 2/3Vertex/Geminiموسیقی پرکیفیت، ابزارهای حرفه‌ایبر دقیقه/توکنتجاری
MiniMax Music 2—آهنگ کامل، ارزانAPI ارزانتجاری
MurekaV8آهنگ کامل + آوازاشتراکیتجاری
ElevenLabs Music—موسیقی با مجوز داده، تمرکز تجاریاشتراکیتجاری (مدعی مجوز کامل)
Adobe Firefly Soundtrack—ایمن از نظر حق نشرکردیت Creative Cloudتجاری
Soundraw / Beatoven / AIVA / Boomy—موسیقی رویالتی-فری برای ویدیو۱۰–۳۰ دلار/ماهتجاری

۶.۲. وزن باز

مدلپارامترمجوزطول خروجیآوازنکته
ACE-Step۳.۵BApache 2.0تا ۴ دقیقهبله (۱۹ زبان)کامل‌ترین گزینهٔ باز برای «آهنگ کامل»
Stable Audio Open 2.0۱BStability Community (تجاری زیر ۱ میلیون دلار درآمد)۴۷ ثانیهخیرلوپ/افکت، کیفیت بالا
MusicGen (Meta)۳۰۰M–۳.۳Bکد MIT / وزن CC-BY-NC۳۰ ثانیهخیرمرجع پژوهشی، ملودی/استایل
YuE۷BApache (کد) / CC-BY-NC (وزن)چند دقیقهبلهآهنگ کامل با آواز
DiffRhythm۱BApache 2.0تا ۴ دقیقهبلهفوق‌سریع (تولید در چند ثانیه)
Tango 2۱BCC-BY-NC۳۰ ثانیهخیرکیفیت بالای افکت/موسیقی
AudioLDM 2۱BCC-BY-NC۱۰ ثانیهخیرعمومی صدا
MAGNeT۳۰۰M–۱.۵BCC-BY-NC۳۰ ثانیهخیرسریع، غیراتورگرسیو

جمع‌بندی موسیقی: برای «آهنگ آمادهٔ انتشار» → Suno/Udio. برای «موسیقی پس‌زمینهٔ تجاری امن» → Firefly/Stable/ElevenLabs Music. برای «استقرار محلی و کنترل» → ACE-Step (بهترین باز) و DiffRhythm (سریع‌ترین).


۷. دستهٔ ۵ — تولید افکت صدا و Foley

مدل / سرویسورودیمجوز/قیمتویژگی
ElevenLabs SFX v2متناشتراکی/کردیتکیفیت بالا، کتابخانهٔ صدا، همگام با ویدیو
Stable Audio Open / 2.5 APIمتنCommunity/کردیتافکت و لوپ، کیفیت خوب
Meta AudioGenمتنCC-BY-NCمرجع پژوهشی
TangoFluxمتنApache 2.0۵۱۵M، سریع، کیفیت خوب
WooshمتنApache 2.0سبک، مخصوص افکت
MMAudioویدیو (+متن)MITFoley خودکار برای ویدیو
HunyuanVideo-Foley (Tencent)ویدیوباز (تحقیقاتی)همگامی دقیق با تصویر
AudioXویدیو/متنبازتولید صدا از ویدیو
Kling / Runway / Pika Foleyویدیواشتراکیدرون ابزار ویدیو
Mirelo SFXویدیوAPIFoley حرفه‌ای

نکته: برای ویدیو، معیار اصلی «همگامی زمانی» است نه فقط کیفیت صدا. مدل‌های video-to-audio (MMAudio، HunyuanVideo-Foley) در این معیار از text-to-audio جلوترند.


۸. دستهٔ ۶ — سنتز آواز (Singing Voice)

گزینهنوعقیمت/مجوزکیفیتنکته
Synthesizer V Studio (Dreamtonics)نرم‌افزار تجاری۸۹ دلار + بانک صدا ۵۰–۱۰۰ دلاربهترین کیفیت صنعتیکنترل کامل فونتیک/ویبراتو
Vocaloid 6 / CeVIO / Piaproتجاری۱۰۰–۳۰۰ دلاربالااکوسیستم قدیمی و بزرگ
Suno / Udioابریاشتراکیبالا (آواز تولیدی)کنترل محدود روی جزئیات
Kits.AI / Voicify / Jammableابریاشتراکیمتوسط–بالاکلون صدا روی آواز
DiffSingerبازApache 2.0متوسط–بالانیاز به داده/آموزش
ACE-Step / DiffRhythm / YuEبازApache/NCمتوسطآواز کامل درون آهنگ
RVC / so-vits-svc / Seed-VCبازMIT/AGPLبالا (تبدیل)تبدیل آواز موجود به صدای هدف

نکته: «سنتز آواز از صفر» (متن+نُت) با «تبدیل آواز» (خوانندهٔ واقعی → صدای دیگر) دو مسئلهٔ متفاوت‌اند. برای کیفیت استودیویی، Synthesizer V همچنان سرتر است؛ برای سرعت و هزینه، Suno.


۹. دستهٔ ۷ — درک و تحلیل صدا (Audio LLM)

مدلمجوزقابلیتنکته
GPT-4o / GPT-5 audio (OpenAI)APIشنیدن، استدلال، پاسخ صوتی، Realtimeگران‌ترین اما قوی‌ترین در گفت‌وگو
Gemini 2.5 / 3 (Google)APIصدا + ویدیو + متن، پنجرهٔ بلندیکپارچگی Gemini
Qwen3-Omni (Alibaba)Apache 2.0صدا/تصویر/متن، ۳۰B-A3B MoEبهترین Omni باز
Qwen2.5-OmniApache 2.0گفت‌وگوی بلادرنگسبک‌تر
Kimi-Audio (Moonshot)MIT-ishدرک + تولید، ۱۳M ساعت دادهدقت بالا در بنچمارک
Step-Audio 2 miniApache 2.0ASR + TTS + استدلال صوتیچینی/انگلیسی قوی
Moshi (Kyutai)CC-BY 4.0گفت‌وگوی تمام‌دوطرفه (۲۰۰ میلی‌ثانیه)تجربهٔ مکالمهٔ طبیعی
SALMONN / Audio Flamingo 3تحقیقاتیدرک صداهای عمومی، موسیقیغیرتجاری
GLM-4-Voice / MiniCPM-oApache 2.0گفت‌وگوی سبکلبه/موبایل

کاربردها: دستیار صوتی، تحلیل تماس، مانیتورینگ کارخانه، توضیح موسیقی، دسترس‌پذیری. معیارها: MMAU، AudioBench، LongAudioBench.


۱۰. دستهٔ ۸ — پردازش، جداسازی و بهبود صدا

ابزار / مدلکارمجوزنکته
Demucs v4 (htdemucs)جداسازی ۴/۶ استمMITاستاندارد باز؛ کیفیت خوب
BS-RoFormer / Mel-Band RoFormerجداسازی استمMIT-ishبالاترین کیفیت جداسازی
MDX23C / UVR5جداسازی + رابط گرافیکیGPL/MITمحبوب جامعه
LavaSRارتقای کیفیت/باندApache 2.0بازسازی صدا
AudioSRسوپررزولوشن صداMIT۴۴.۱/۴۸kHz
Apolloبازسازی صداهای خراببازloss restoration
DeepFilterNet3حذف نویز بلادرنگMITسبک، برای تماس
RNNoiseحذف نویزBSDفوق‌سبک
Resemble Enhanceبهبود گفتارMIT/Apachedenoise + enhance
Adobe Podcast Enhanceبهبود گفتاررایگان (وب)کیفیت خوب، محدودیت
Auphonic / iZotope RXمسترینگ/ترمیماشتراکی/لایسنساستاندارد حرفه‌ای
Krispحذف نویز/اکواشتراکیSDK برای تماس

۱۱. تحلیل هزینه: چطور واقعاً مقایسه کنیم؟

۱۱.۱. هزینهٔ واحد کار (نرخ‌های تقریبی، نوامبر ۲۰۲۶)

کارواحدبازهٔ ابریمعادل یک ساعت کار
TTS ارزان (Polly/Azure/OpenAI tts-1)میلیون کاراکتر۴–۱۶ دلار۰.۴–۱.۵ دلار
TTS میان‌رده (Cartesia/Deepgram/Fish)میلیون کاراکتر۱۵–۳۰ دلار۱.۴–۲.۷ دلار
TTS پریمیوم (ElevenLabs/Hume)میلیون کاراکتر۶۰–۲۴۰ دلار۵–۲۲ دلار
ASR ارزان (Soniox/Gladia/Speechmatics batch)دقیقه۰.۰۰۱–۰.۰۰۲ دلار۰.۰۶–۰.۱۲ دلار
ASR میان‌رده (Deepgram/AssemblyAI)دقیقه۰.۰۰۲۵–۰.۰۰۵ دلار۰.۱۵–۰.۳۰ دلار
ASR پریمیوم (Google/Azure/Rev)دقیقه۰.۰۱۶–۰.۰۲ دلار۰.۹۶–۱.۲ دلار
موسیقی (Suno/Udio)آهنگ—اشتراک ۱۰–۳۰ دلار/ماه
موسیقی API (Stable/Lyria)دقیقه۰.۰۲–۰.۱ دلار۱.۲–۶ دلار
افکت صداتولید۰.۰۱–۰.۱ دلارمتغیر

یک ساعت گفتار ۹۰٬۰۰۰ کاراکتر؛ یک ساعت صدا = ۶۰ دقیقه. این دو را قاطی نکنید.

۱۱.۲. هزینهٔ self-host (TCO)

موردهزینهٔ تقریبی
GPU ابری (L4/A10G)۰.۵–۱.۲ دلار به ازای ساعت
GPU ابری (A100/H100)۲–۴ دلار به ازای ساعت
RTX 4090 (اجاره)۰.۳–۰.۷ دلار به ازای ساعت
سرور اختصاصی با GPU۳۰۰–۱٬۵۰۰ دلار/ماه
MLOps/نگهداری۱۵–۳۰٪ هزینهٔ زیرساخت

جملهٔ کلیدی: Whisper large-v3-turbo روی یک L4 حدود ۳۰–۶۰ برابر بلادرنگ رونویسی می‌کند؛ یعنی هر GPU-ساعت ۳۰–۶۰ ساعت صدا ۰.۰۱–۰.۰۴ دلار به ازای هر ساعت صدا. این عدد در مقیاس بزرگ (بیش از ۵۰۰ ساعت در ماه) از هر API ارزان‌تری پایین‌تر است — اما هزینهٔ مهندسی و پایداری را ندارد.

نقطهٔ سربه‌سر تقریبی: اگر ماهانه بیش از ۳۰۰–۵۰۰ ساعت صدا تولید/رونویسی می‌کنید و تیم فنی دارید، self-host را جدی بگیرید. زیر آن، API ارزان‌تر و کم‌دردسرتر است.

۱۱.۳. هزینهٔ پنهان


۱۲. مجوزها: جدول تصمیم

مجوزاستفادهٔ تجاریتغییرذکر منبعنمونه
Apache 2.0✅✅✅ (NOTICE)Kokoro، CosyVoice، Dia، Orpheus، Qwen3-Omni
MIT✅✅✅Whisper، Piper، Chatterbox، Demucs، RVC
BSD✅✅✅RNNoise
CC-BY 4.0✅✅✅Moshi، Parakeet/Canary
CC-BY-NC❌✅✅MusicGen weights، F5-TTS weights، YuE weights
Stability Community✅ زیر ۱ میلیون دلار درآمد✅✅Stable Audio Open
Llama/Community اختصاصیمشروطمشروط—برخی مدل‌های متا/مایکروسافت
CPML (Coqui)❌✅—XTTS-v2
AGPL✅ (با تعهد سورس سرویس)✅✅so-vits-svc
اختصاصی ابریطبق قرارداد❌—ElevenLabs، Suno، Deepgram

قاعدهٔ طلایی: مجوز مخزن کد با مجوز وزن‌ها یکی نیست. F5-TTS کد MIT دارد اما وزن CC-BY-NC؛ Fish Speech کد باز دارد اما وزن غیرتجاری. همیشه فایل LICENSE وزن‌ها (مثلاً در Hugging Face) را بخوانید.


۱۳. راهنمای انتخاب بر اساس سناریو

سناریوانتخاب اولجایگزینچرا
دستیار/ایجنت تلفنیCartesia Sonic-3 + Deepgram Nova-3ElevenLabs Flash + AssemblyAIتأخیر <۳۰۰ میلی‌ثانیه، هزینهٔ قابل پیش‌بینی
کتاب صوتی فارسیAzure Neural (fa-IR) + ویرایشElevenLabs (تست)تلفظ و پوشش رسمی فارسی
پادکست/ویدیوی انگلیسیElevenLabs v3PlayHT، Humeبیان و کلونینگ
دوبلهٔ فیلم/سریالRespeecher / ElevenLabs + پردازشSynthesizer V برای آوازکیفیت و مجوز صدا
تماس مشتریان (ASR + تحلیل)AssemblyAI / DeepgramSpeechmaticsدیاریزیشن + تحلیل مکالمه
رونویسی انبوه ارزانWhisper large-v3-turbo (self-host)Soniox APIهزینهٔ پایین در مقیاس
زیرنویس فارسیWhisper + بازبینی انسانیAzure fa-IRدقت قابل قبول، هزینهٔ کم
موسیقی پس‌زمینهٔ تجاریAdobe Firefly / Stable AudioACE-Step (self-host)ایمنی حقوقی
آهنگ کامل با آوازSuno v5 / UdioACE-Step / YuEکیفیت و سرعت
افکت صدا برای بازیElevenLabs SFX / Stable AudioTangoFlux، Wooshتنوع و کنترل
Foley خودکار ویدیوMMAudio / HunyuanVideo-FoleyKling Foleyهمگامی با تصویر
حذف نویز تماسDeepFilterNet3 / KrispRNNoiseبلادرنگ و سبک
جداسازی استم برای ریمیکسBS-RoFormer / DemucsUVR5کیفیت جداسازی
پژوهش و فاین‌تیونWhisper + Qwen3-Omni + ACE-StepKokoro، Parakeetباز، قابل تغییر

۱۴. وضعیت فارسی: واقعیت‌ها و شکاف‌ها

ASR فارسی:

TTS فارسی:

نکات فنی فارسی: نرمال‌سازی متن (ارقام، نیم‌فاصله، «آ/ا»)، فرهنگ تلفظ برای اسم‌های خاص، و ارزیابی با مجموعهٔ داخلی (نه فقط MOS عمومی).


۱۵. بنچمارک‌ها: کجا را نگاه کنیم؟

حوزهبنچمارک/تابلونکته
TTSTTS Arena (Hugging Face)، Artificial Analysis Speech Arenaرأی انسانی؛ همبستگی بالا با ادراک
ASROpen ASR Leaderboard (HF)WER روی مجموعه‌های انگلیسی؛ برای فارسی معتبر نیست
ASR چندزبانهFLEURS، Common Voiceپوشش زبان‌ها
درک صداMMAU، AudioBench، LongAudioBenchاستدلال و درک طولانی
جداسازیMUSDB18 / SDRکیفیت استم
موسیقیارزیابی انسانی + FADخودکار کافی نیست

هشدار: بنچمارک عمومی ≠ عملکرد در دامنهٔ شما. همیشه یک «ست آزمون کوچک از دادهٔ خودتان» (۵۰–۲۰۰ نمونه) بسازید و مدل‌ها را روی آن بسنجید. این تنها معیار قابل اتکاست.


۱۶. ریسک‌ها و ملاحظات حقوقی/اخلاقی

  1. کلونینگ صدا: نیاز به رضایت صریح، ثبت لاگ، و افشای مصنوعی‌بودن. در EU AI Act و قوانین ایالتی (تنسی، کالیفرنیا) الزامات شفافیت وجود دارد.
  2. حق نشر موسیقی: Suno/Udio در ۲۰۲۵ با ناشران توافق کردند؛ اما مدل‌های باز آموزش‌دیده روی دادهٔ محافظت‌شده ریسک دارند. برای محصول، مدل با «مجوز دادهٔ شفاف» انتخاب کنید.
  3. دادهٔ بیومتریک: صدا تحت GDPR/CCPA دادهٔ حساس است؛ نگهداری و انتقال آن نیازمند DPIA است.
  4. قفل فروشنده: وابستگی به یک API با تغییر قیمت/نسخه. راهکار: لایهٔ انتزاع + قابلیت جایگزینی مدل.
  5. توهم و خطای ایمنی: مدل‌های صوتی می‌توانند عبارات خطرناک تولید کنند؛ فیلتر خروجی و لاگ لازم است.
  6. کیفیت در زبان‌های کم‌منبع: افت شدید نسبت به انگلیسی؛ انتظارات را مدیریت کنید.

۱۷. چک‌لیست ارزیابی عملی (قبل از انتخاب)


۱۸. منابع و لینک‌های کلیدی

تابلوها و بنچمارک:

مقایسه و قیمت (برای راستی‌آزمایی):

مدل‌های باز (نمونه):


پیوست: ۱۰ انتخاب سریع

اگر…انتخاب کن
کم‌هزینه‌ترین TTS با کیفیت خوبKokoro-82M (self-host) یا OpenAI tts-1
بهترین TTS تجاریElevenLabs v3
بهترین ASR تجاریDeepgram Nova-3 / AssemblyAI Universal-3
بهترین ASR بازWhisper large-v3-turbo یا Parakeet-TDT
بهترین موسیقی کاملSuno v5
بهترین موسیقی بازACE-Step
بهترین افکت از متنElevenLabs SFX v2
بهترین Foley از ویدیوMMAudio / HunyuanVideo-Foley
بهترین درک صدا بازQwen3-Omni
بهترین جداسازی استمBS-RoFormer